*

NTR Academie: Forteiland Pampus
NPO

Forteiland Pampus

Een militair bouwwerk

Op de vaargeul Pampus werd eind 17e eeuw een eiland aangelegd met daarop een fort, ter verdediging van de Amsterdamse haven. Het doolhof aan gangen, de vervallen ruimtes en de sfeer maken een bezoek bijzonder.

Waardering:
Lengte: 6:39 minuten
Trefwoorden:

Letterlijke tekst uit de clip:

Letterlijke tekst uit de clip:

Midden in het IJmeer ligt forteiland Pampus. In de 17e eeuw is Pampus een ondiepe vaargeul in de Zuiderzee. Als VOC schepen terugkwamen van een lange reis, kwamen ze op de vaargeul vast te liggen. Daar moesten ze wachten tot het vloed werd, zodat de schepen er doorheen getrokken konden worden. De bemanning vermaakte zich ondertussen met drank. De zeelieden werden dronken en lagen uiteindelijk… voor Pampus.

We varen mee met de directeur van het eiland Tom van Nouhuys.

Vanaf de buitenkant is het bijna niet te zien dat het om een militair bouwwerk gaan. Het fort  ligt in het eiland verzonken en dat was belangrijk voor de verdediging van de Amsterdamse haven.

Het forteiland is aangelegd aan het einde van de 19e eeuw, vlak na de Frans-Duitse oorlog. Rondom onze hoofdstad werd de Stelling van Amsterdam gebouwd, een verdedigingsring van 46 forten, om de stad bij oorlogsdreiging goed te kunnen verdedigen.

Met metersdikke muren, 80 verschillende ruimtes, 4 kanonnen en talloze gangen was het fort goed bestand tegen aanvallen.

Deze gangen hebben de vorm van een sleutelgat. Op deze manier is het bouwwerk steviger, en beter bestand tegen inslagen.

Alle functies, van keuken tot apotheek, waren in het fort aanwezig. Hoewel het bouwwerk nu erg vervallen is, zijn nog in bijna elke ruimte sporen te vinden die verwijzen naar het gebruik. Een voorbeeld is het waslokaal.

Het eiland is bijna altijd bewoond geweest door een fortwachter. Sinds 5 jaar zijn dat Maartje, haar man en hun zoontje. Het leven op Pampus is avontuurlijk en vereist soms wat improvisatietalent.

Kortom, wat voorzieningen betreft is het nog steeds een beetje passen en meten. Wonen op Pampus is dan ook nooit saai.

Sinds een aantal jaren is ongeveer de helft van het fort ingericht met interactieve informatievoorzieningen.

De moderne apparatuur staat in schril contrast met de vervallen gangen even verderop. Er is bewust gekozen om hier de afgeleefde staat waarin het fort zich na WOII bevond, te behouden.

Ondanks die investering, zijn de kanonnen nooit gebruikt. Wel waren er in de Eerste Wereldoorlog 200 militairen op het eiland gestationeerd, terwijl Nederland neutraal was.

Reacties

 

ZOEK EEN CLIP